Vẽ kỹ thuật ngành may (hay còn gọi là Thiết kế rập/Bản vẽ kỹ thuật thời trang) là việc sử dụng ngôn ngữ đồ họa, các quy ước và chỉ số đo đạc để thể hiện chi tiết hình dáng, kích thước, cấu trúc và cách lắp ráp của một sản phẩm may mặc trên mặt phẳng 2D.

Bản vẽ kỹ thuật đóng vai trò là "tiếng nói chung" giúp hiện thực hóa ý tưởng của nhà thiết kế thành sản phẩm hoàn chỉnh trong quy trình sản xuất công nghiệp.


1. Vai trò của vẽ kỹ thuật trong ngành may

  • Chuyển thể ý tưởng: Biến bản vẽ phác thảo thời trang (nghệ thuật) thành các chi tiết rập chính xác có thể cắt và may được.
  • Chuẩn hóa sản xuất: Cung cấp thông số kích thước, vị trí đường may, dấu bấm, vị trí túi/khuy... giúp công nhân may hoặc máy móc thực hiện chính xác hàng loạt.
  • Tối ưu hóa nguyên vật liệu: Giúp tính toán định mức tiêu hao vải (giác sơ đồ) một cách hiệu quả, giảm thiểu hao hụt.

2. Các nội dung chính trong vẽ kỹ thuật ngành may

a. Bản vẽ kỹ thuật sản phẩm (Technical Flat Sheet / Tech Pack)

  • Hình biểu diễn: Vẽ phẳng 2D mặt trước, mặt sau và các chi tiết phức tạp (cổ áo, măng séc, túi...).
  • Bảng thông số kích thước (Measurement Chart): Chiều dài áo, vòng ngực, rộng vai, dài tay, rộng gấu...
  • Mô tả kỹ thuật: Đường diễu, loại mũi may, đường may (may vắt sổ, may cuốn, may đè...), phụ liệu đi kèm (khóa kéo, cúc, đệm vai).

b. Thiết kế rập (Pattern Making)

  • Rập mẫu (Master Pattern): Bản vẽ chi tiết các mảnh của trang phục (thân trước, thân sau, tay áo, cổ áo...) chưa bao gồm hoặc đã bao gồm đường may.
  • Nhảy size (Pattern Grading): Tăng hoặc giảm kích thước bản vẽ rập cơ sở để tạo ra các bộ rập cho các size khác nhau (S, M, L, XL...) theo tỷ lệ quy định.
  • Giác sơ đồ (Marker Making): Sắp xếp tất cả các chi tiết rập trên bề mặt khổ vải sao cho tiết kiệm vải nhất.

3. Phương pháp thực hiện

  1. Phương pháp truyền thống (Thủ công):

    • Sử dụng dụng cụ: Thước thẳng, thước cong (thước nách, thước hông), giấy vẽ rập, con lăn, bút chì, kéo cắt rập.
    • Vẽ trực tiếp lên giấy theo các công thức tính toán dựa trên hệ thông số đo của cơ thể người.
  2. Phương pháp hiện đại (Ứng dụng công nghệ CAD/CAM):

    • Sử dụng các phần mềm chuyên ngành như Optitex, Gerber Accumark, Lectra, StyleCAD.
    • Giúp thiết kế rập, nhảy size và giác sơ đồ tự động nhanh chóng, chính xác và dễ dàng lưu trữ, chỉnh sửa.

4. Yêu cầu đối với người học vẽ kỹ thuật ngành may

  • Độ chính xác cao: Nắm vững công thức dựng hình, các quy chuẩn về ký hiệu ngành may (dấu bấm, canh sợi, đường gấp đôi...).
  • Tư duy không gian tốt: Khả năng hình dung từ hình khối 3D trên cơ thể sang mặt phẳng 2D của mảnh vải và ngược lại.
  • Am hiểu về chất liệu: Hiểu được độ co giãn, độ rủ của từng loại vải để điều chỉnh thông số bản vẽ phù hợp.

Nẹp áo là phần vải được gấp vào trong hoặc bẻ gập ra ngoài để cài khuy hoặc trang trí theo thời trang. Có thể cài khuy hoặc kéo khóa, hoặc các loại móc trang trí.

Nẹp áo là một chi tiết vừa mang tính chất tiện ích khi sử dụng vừa mang tính chất trang trí cho cả áo sơ mi nam và áo sơ mi nữ. Chương 1 mô đun 16 sẽ trình bày phương pháp may các kiểu nẹp áo.

Mô tả môn học Vật liệu may

M ôn học Vật liệu may thuộc chương trình đào tạo ngành Công nghệ thời trang, cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản và chuyên sâu về các loại vật liệu được sử dụng trong sản xuất sản phẩm may mặc. Nội dung môn học tập trung vào đặc điểm, thành phần, cấu trúc, tính chất cơ lý và khả năng sử dụng của các loại xơ, sợi, vải dệt thoi, vải dệt kim, vải không dệt và các vật liệu phụ trợ trong may mặc. Sinh viên được tìm hiểu phương pháp nhận biết, phân loại, đánh giá chất lượng và lựa chọn vật liệu phù hợp với kiểu dáng, công năng và yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm thời trang. Bên cạnh đó, môn học đề cập đến ảnh hưởng của vật liệu đến quá trình thiết kế, giác sơ đồ, cắt, may, hoàn tất và bảo quản sản phẩm. Sinh viên được rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích đặc tính vật liệu và vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tế trong sản xuất. Qua môn học, người học hình thành nền tảng cần thiết để lựa chọn và sử dụng vật liệu hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng , tính thẩm mỹ và giá trị của sản phẩm thời trang.

Vật liệu may là môn học cung cấp kiến thức cơ bản về các loại vật liệu được sử dụng trong ngành may mặc, đặc biệt là vải, chỉ may, phụ liệu và vật liệu gia công sản phẩm may.

Nội dung môn học thường bao gồm:

  • Phân loại và đặc điểm của xơ, sợi và vải dệt.

  • Tính chất cơ lý, hóa học và khả năng sử dụng của các loại vật liệu dệt.

  • Đặc điểm, công dụng và cách lựa chọn chỉ may phù hợp với từng loại vải và sản phẩm.

  • Các loại phụ liệu may như khóa kéo, cúc, dây, mex, nhãn, băng dính…